Thời gian thực hiện: tháng 3-4 năm 2026
ĐIỀU KHOẢN THAM CHIẾU
Khóa tập huấn : “Nông lâm sinh thái lồng ghép Bình đẳng giới – Chuỗi giá trị bao trùm – Quản lý dự án có sự tham gia (trọng tâm chuỗi giá trị quế)”
1. Giới thiệu và bối cảnh
Dự án “Chuyển đổi Nông nghiệp Sinh thái nhằm cải thiện sinh kế đồng bào dân tộc thiểu số tại miền núi phía Bắc Việt Nam” được triển khai tại 04 xã trọng điểm của tỉnh Lào Cai gồm Bảo Nhai, Cốc Lầu, Văn Bàn và Chiềng Ken. Đây là các địa bàn có tỷ lệ Tày, Dao, Nùng, H’Mông cao, sinh kế phụ thuộc lớn vào nông – lâm nghiệp, trong đó quế là cây trồng chủ lực, đóng góp 50–70% thu nhập hộ. Sự phát triển bền vững của ngành quế vì vậy có ý nghĩa quyết định đối với thu nhập, an toàn sinh kế và năng lực chống chịu BĐKH của cộng đồng.
Tuy nhiên, thực hành canh tác hiện thiên về độc canh – mật độ dày, dẫn đến suy thoái đất, giảm giữ nước, rửa trôi trên đất dốc, gia tăng áp lực sâu bệnh (bọ trĩ, nấm lá, thối rễ) và phụ thuộc thuốc BVTV hóa học, làm suy giảm chất lượng vỏ/tinh dầu và khó đạt tiêu chuẩn hữu cơ. Phụ phẩm quế chưa được tái sử dụng hiệu quả cho phân compost/chế phẩm sinh học, làm hệ vi sinh đất nghèo đi.
Ở cấp chuỗi giá trị, hộ dân phụ thuộc thương lái; HTX chủ yếu thu gom, thiếu năng lực về dịch vụ sinh thái, kiểm soát chất lượng, đàm phán thị trường, chưa xây dựng được ICS và truy xuất đáp ứng yêu cầu EU, Mỹ, Nhật Bản. Trong bối cảnh quốc tế siết chặt tiêu chuẩn sinh thái – carbon thấp – truy xuất minh bạch – trách nhiệm xã hội, đặc biệt EUDR về chống phá rừng và truy xuất tới lô/hộ, vùng quế Lào Cai đối mặt cả áp lực và cơ hội chuyển đổi.
Bên cạnh đó, cán bộ địa phương, các doanh nghiệp, HTX… và nông dân nòng cốt còn hạn chế trong việc lập kế hoạch, thiết kế mô hình, giám sát – đánh giá và quản lý dự án theo khung Agroecology (Nông nghiệp/Nông lâm sinh thái): Cách tiếp cận sản xuất dựa trên nguyên lý sinh thái và kiến thức bản địa, đa dạng hóa hệ thống cây–con, tái tạo đất, giảm đầu vào hóa học, tăng khả năng chống chịu khí hậu- MSD (Phát triển Hệ thống Thị trường): Tiếp cận can thiệp vào toàn bộ hệ thống thị trường (chuỗi giá trị, dịch vụ đầu vào, tài chính, tiêu chuẩn, chính sách) để thị trường vận hành hiệu quả và bao trùm hơn cho nhóm yếu thế – GESI (Bình đẳng giới và Hòa nhập xã hội) Đảm bảo phụ nữ và các nhóm dễ bị tổn thương (DTTS, người nghèo, người khuyết tật…) được tham gia, tiếp cận nguồn lực và hưởng lợi công bằng; lồng ghép giới & bao trùm trong mọi hoạt động dự án (Gọi tắt là khung Agroecology – MSD – GESI) đã làm cản trở việc chuẩn hóa thực hành ở hiện trường.
Để giải quyết các khoảng trống trên, dự án cần thuê tư vấn/ nhóm tư vấn thiết kế, xây dựng bộ tài liệu và tổ chức khóa tập huấn tích hợp các nội dung:
- Nông lâm sinh thái lồng ghép bình đẳng trong hệ thống sản xuất quế được : Ít nhất 05 (gói) giải pháp/thực hành sinh thái áp dụng cho cây quế được xây dựng và giới thiệu.
- Chuỗi giá trị bao trùm (phân tích chuỗi quế, nhận diện điểm nghẽn của phụ nữ/DTTS/hộ nghèo, giải pháp hợp đồng/liên kết bao trùm, truy xuất/ICS);
- Quản lý dự án có sự tham gia từ cộng đồng (PPCM) (PRA, lập kế hoạch, phân công, giám sát–đánh giá có sự tham gia…).
Khóa tập huấn hướng tới giúp học viên là các cán bộ dự án, đối tác địa phương nắm vững các thông tin về dự án (bao gồm phương pháp tiếp cận dự án, kết quả mong đợi và sự tham gia, vai trò của các bên liên quan trong dự án) và các nội dung đã nói ở trên từ đó sẽ có những sự thay đổi trong nhận thức và hành động về NNST, chuỗi giá trị bao trùm, quản lý dự án và tham gia tích cực, hiệu quả trong quá trình triển khai dự án.
2. Mục tiêu của tư vấn
Mục tiêu chung: Nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý và cán bộ chuyên môn tỉnh, xã, hợp tác xã và thành viên ban điều hành các tổ, nhóm sản xuất và chế biến quế trong việc áp dụng phương pháp tiếp cận sinh thái vào sản xuất quế, tăng cường vai trò của HTX/ tổ nhóm trong chuỗi giá trị, và cải thiện hiệu quả quản lý dự án tại 04 xã vùng quế Lào Cai (Bảo Nhai, Cốc Lầu, Văn Bàn, Chiềng Ken). Khóa tập huấn hướng tới việc hình thành nền tảng kỹ thuật, tổ chức và quản trị để thúc đẩy quá trình chuyển đổi nông nghiệp sinh thái một cách bền vững và bao trùm.
Mục tiêu tổng thể của khóa tập huấn
Khóa tập huấn được thiết kế để hỗ trợ học viên là cán bộ dự án và cán bộ đối tác địa phương:
- Nắm vững các thông tin và cách tiếp cận của dự án, bao gồm: mục tiêu, kết quả mong đợi, các hợp phần hoạt động và vai trò của từng bên liên quan, từ đó tham gia chủ động, tích cực và hiệu quả trong toàn bộ quá trình triển khai dự án – từ lập kế hoạch, thực hiện, đến giám sát và đánh giá.
- Hiểu rõ và vận dụng các nội dung trọng tâm: nông – lâm sinh thái cho sản xuất quế (Ít nhất 05 (gói) giải pháp/thực hành sinh thái khả thi áp dụng được cho cây quế được xác định và giới thiệu để sau đó nhóm học viên nòng cốt đi giới cho nông dân dân tộc thiểu số ở vùng Dự án), chuỗi giá trị bao trùm, quản lý dự án có sự tham gia.
- Hình thành đội ngũ nòng cốt tại mỗi xã
- Phát triển nhóm tối thiểu 10 học viên nòng cốt (Cấp tỉnh và xã) có khả năng triển khai mô hình thí điểm, hỗ trợ HTX và hướng dẫn lại cộng đồng các nội dung đã được tập huấn.
- Tạo nền tảng cho việc nhân rộng thực hành nông nghiệp sinh thái trong các xã dự án
3. Phạm vi công việc
Các đầu việc chính
- Chuẩn bị tài liệu, chương trình tập huấn, bao gồm các phương pháp, công cụ dự kiến sử dụng trong khóa tập huấn. Đặc biệt một bộ tài liệu kỹ thuật về các thực hành sinh thái đối với cây quế được xây dựng
- Tổ chức 01 khóa tập huấn 2 ngày (giảng dạy, điều phối, thực hành, tổng kết).
- Viết báo cáo cuối cùng (bao gồm kế hoạch tập huấn tiếp theo tại cộng đồng)
Nội dung, hoạt động tư vấn phải thực hiện
- Xây dựng bộ tài liệu tập huấn
- Chuẩn bị handout, slide, các biểu mẫu thực hành, biểu mẫu đánh giá trước – sau…
- Kế hoạch thúc đẩy hỗ trợ học viên, đặc biệt nhóm học viên nòng cốt sau khi kết thúc khóa tập huấn TOT để họ tham gia vào tập huấn tại cộng đồng
- Xây dựng chương trình tập huấn và tập huấn TOT với nội dung dự kiến như sau:
Nông lâm sinh thái (NLST) và Bình đẳng giới trong hệ thống sản xuất quế
- Giới thiệu tổng quan về sự cần thiết của NLST – Giới – Bao trùm – Tham gia trong phát triển chuỗi giá trị quế; phân tích hệ sinh thái quế hiện trạng, cơ hội và thách thức.
- Trình bày nguyên tắc NLST và thiết kế các mô hình phù hợp với vùng quế như: Quế + họ đậu, Quế + cây bản địa, Quế + dược liệu dưới tán, Quế + chăn nuôi nhỏ; cùng các thực hành sinh thái khác giúp cải thiện đất – nước – đa dạng sinh học – sinh kế…
- Lồng ghép Bình đẳng giới (Gender) trong sản xuất quế: phân công lao động nam–nữ, quyền ra quyết định, kiểm soát thu nhập; thực hành PRA như lịch mùa vụ theo giới và phân tích thời gian lao động.
- Thực hành nhóm: thiết kế mô hình NLST quế lồng ghép giới, trình bày và phản hồi.
Chuỗi giá trị bao trùm (IVC)
- Phân tích chuỗi giá trị quế từ đầu vào đến thương mại/xuất khẩu; xác định vị trí của phụ nữ, DTTS và hộ nghèo trong chuỗi; chỉ ra cơ hội tăng giá trị và cải thiện tính bao trùm.
- Thực hành sử dụng các công cụ phân tích chuỗi như value chain map, phân chia giá trị, phân tích rào cản – cơ hội.
- Bài tập nhóm: xây dựng sơ đồ chuỗi quế địa phương, phân tích điểm nghẽn về giới và bao trùm, lựa chọn giải pháp can thiệp.
Quản lý chu kỳ dự án có sự tham gia (PPCM)
- Giới thiệu và thực hành PPCM: phân tích vấn đề, lập kế hoạch, triển khai và giám sát–đánh giá có sự tham gia (PM&E); ứng dụng các công cụ PRA…
- Thực hành xây dựng Kế hoạch hành động để triển khai một mô hình thực hành NNST tốt
4. Phương pháp và cách tiếp cận
Yêu cầu về phương pháp thực hiện
- Phương pháp lấy người học làm trung tâm: thuyết trình ngắn – thực hành công cụ – bài tập nhóm – đóng vai – phản hồi ngang hàng; có thể đi thực địa/quan sát, lấy ý kiến để xây dựng bộ tài liệu kỹ thuật.
- Áp dụng các công cụ PLA/PRA và learning-by-doing; đánh giá trước- sau để đo mức độ tiến bộ. Áp dụng công cụ đánh giá nhanh có sự tham gia (PRA), bao gồm: Sơ đồ hệ sinh thái cho vườn quế hiện tại và mô hình sinh thái mong muốn; Bản đồ chuỗi giá trị để nhận diện tác nhân, dòng sản phẩm và điểm nghẽn; Đánh giá chất lượng đất bằng các chỉ số đơn giản (độ tơi xốp, hữu cơ, độ ẩm, giun đất, rễ tơ); Phân tích rủi ro về sinh thái – thị trường – xã hội theo điều kiện từng xã.
Cách tiếp cận nhạy cảm giới, bao trùm xã hội (GESI)
- Tối thiểu 40–50% học viên là phụ nữ/DTTS; lựa chọn thời gian–địa điểm thân thiện giới; tài liệu dễ hiểu, có hỗ trợ ngôn ngữ địa phương khi cần.
- Tư vấn cần tuân thủ nguyên tắc Do No Harm (Không gây tổn hại) nhằm đảm bảo mọi hoạt động tham vấn, thu thập dữ liệu và tập huấn không tạo ra rủi ro hay bất lợi cho phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm dễ bị tổn thương, đồng thời bảo mật thông tin cá nhân và tôn trọng văn hóa địa phương.”
5. Sản phẩm bàn giao/Kết quả đầu ra dự kiến
- Danh mục sản phẩm phải nộp
- Kế hoạch & đề cương tập huấn (agenda chi tiết, phương pháp, logistics).
- Bộ tài liệu tập huấn và slide hoàn chỉnh (03 module), bao gồm
- Module 1: Chuỗi giá trị quế Lào Cai
- Module 2: Bộ tài liệu kỹ thuật Nông nghiệp sinh thái trong sản xuất quế
- Module 3: Quản lý dự án theo hướng MSD – Agroecology – GESI.
- Các tài liệu kèm theo gồm bài tập nhóm, checklist, biểu mẫu PRA, tài liệu thực hành tại vườn và câu hỏi pre/post-test và Slide trình chiếu (PowerPoint) của từng module được chuẩn hóa để sử dụng cho các khóa tập huấn tiếp theo.
- Báo cáo tập huấn
- Yêu cầu về chất lượng – định dạng – ngôn ngữ – thời gian
- Ngôn ngữ: Tiếng Việt
- Định dạng: PowerPoint (pptx), Word (docx), Excel (xlsx), PDF; ảnh (JPG/PNG).
- Chất lượng: nội dung chính xác, thực hành rõ ràng, ví dụ sát bối cảnh chuỗi quế địa phương; tuân thủ GESI.
- Thời gian nộp: theo mốc tại Mục 6.
6. Kế hoạch thực hiện
Hoạt động tư vấn được triển khai trong tháng 3-4 năm 2026, bao gồm ba giai đoạn chính:
Giai đoạn 1 – Chuẩn bị tài liệu (30/3–10/4/2026)
- Thu thập và rà soát tài liệu: báo cáo baseline, báo cáo chuỗi giá trị toàn diện quế, hồ sơ 4 xã, tài liệu kỹ thuật Agroecology – IPM – ICS.
- Xây dựng nội dung chi tiết cho 03 mô-đun tập huấn: (i) Chuỗi giá trị; (ii) Nông nghiệp sinh thái; (iii) Quản lý dự án. (Có thể thực địa để xây dựng tài liệu kỹ thuật về nông nghiệp sinh thái áp dụng cho cây quế tại 4 xã dự án)
- Thiết kế slide, giáo án, bài tập nhóm, checklist thực hành tại vườn, và bộ câu hỏi pre/post-test.
- Thống nhất chương trình tập huấn với CISDOMA, Hội Nông dân và UBND xã (Bao gồm phương pháp, công cụ dùng để thúc đẩy trong khóa tập huấn)
Giai đoạn 2 – Tổ chức tập huấn và hoàn thiện báo cáo (02 ngày trong tháng 4/2026)
- Tập huấn TOT: Nhóm cán bộ dự án, cán bộ các Sở, Ban ngành cấp tỉnh, lãnh đạo UBND hoặc cán bộ phụ trách kinh tế xã/ HND xã, đại diện các Doanh nghiệp trong và ngoài địa bàn, 3-5 đại diện Hội quế hồi Lào Cai (25 người)
- Kinh phí và kế hoạch thanh toán
- Kinh phí: Tổng số ngày công tư vấn được ước tính dựa trên khối lượng công việc cần thiết để chuẩn bị tài liệu, triển khai tập huấn và hoàn thiện báo cáo cuối cùng . Chi theo Định mức chi của dự án cho hoạt động, chi phí 1 ngày công bao gồm tiền công tác phí.
- Thanh toán: Chia làm 2 lần theo các mốc sau”
- 50% sau khi phê duyệt đề cương & kế hoạch, tài liệu tập huấn;
- 50% sau khi hoàn thành tập huấn và nộp báo cáo tập huấn, bộ tài liệu kỹ thuật.
8. Yêu cầu đối với tư vấn/ nhóm tư vấn
- Trình độ chuyên môn: Đại học trở lên: nông/lâm nghiệp, phát triển nông thôn, kinh tế nông nghiệp, xã hội học, giới & phát triển hoặc liên quan.
- Kinh nghiệm làm việc tương tự: Tối thiểu 5-10 năm thiết kế & điều phối tập huấn về NLST, chuỗi giá trị nông sản, PRA/PPCM. Ưu tiên có kinh nghiệm với chuỗi giá trị quế hoặc lâm sản ngoài gỗ, làm việc tại vùng DTTS (có minh chứng)
- Kinh nghiệm về giới, khuyết tật, dân tộc thiểu số (nếu có). Có năng lực lồng ghép GESI trong đào tạo và theo dõi mô hình/chuỗi.
- Kỹ năng ngôn ngữ, kỹ năng mềm: Kỹ năng thuyết trình – điều phối – viết báo cáo tốt; sử dụng minh họa trực quan; ưu tiên có kỹ năng Excel cho biểu mẫu theo dõi và công cụ tương tác lớp học
9. Cách thức nộp hồ sơ & Quy trình tuyển chọn
- Hồ sơ cần nộp
- CV (nêu rõ kinh nghiệm liên quan, danh sách khóa tập huấn đã thực hiện).
- Đề xuất kỹ thuật (cách tiếp cận, khung chương trình, phương pháp, nhóm chuyên gia, kế hoạch..).
- Đề xuất tài chính (đơn giá ngày công, chi phí trực tiếp, thuế/phí).
- Sản phẩm minh chứng: 01–02 slide deck hoặc tài liệu đào tạo đã từng thực hiện
- Cách thức nộp
Các cá nhân/ đơn vị quan tâm vui lòng gửi hồ sơ đến:
Viện tư vấn phát triển kinh tế xã hội nông thôn và miền núi (CISDOMA)
Địa chỉ: Nhà 118, ngách 95/8, Chùa Bộc, Kim Liên, Hà Nội
Email: info@cisdoma.org.vn ; SĐT: (+84) 24 3784 3678
Tiêu đề thư: Tư vấn Biên soạn tài liệu & Tập huấn Nông nghiệp sinh thái – Chuỗi giá trị – Quản lý dự án
- Thời gian nhận hồ sơ: Trước 17:00 ngày 25 tháng 3 năm 2025
- Tiêu chí đánh giá & tuyển chọn (tham khảo tỷ trọng)
- Hiểu biết bối cảnh, cách tiếp cận & phương pháp: 25%
- Kinh nghiệm tương tự & năng lực nhóm chuyên gia: 25%
- Chất lượng khung chương trình & tài liệu tập huấn: 25%
- Kế hoạch thực hiện & bảo đảm GESI: 15%
- Giá tài chính cạnh tranh & hợp lý: 10%
10. Người liên hệ
- Họ tên: Nguyễn Đức Anh
- Chức danh: Cán bộ dự án
- Điện thoại: (+84).905.471.906
- Email: anh.nd@cisdoma.org.vn
- Văn phòng: Viện tư vấn phát triển kinh tế xã hội nông thôn và miền núi (CISDOMA)
Nhà 118, ngách 95/8, Chùa Bộc, Kim Liên, Hà Nội
Lưu ý: Chúng tôi chỉ thông báo đến những ứng viên/hồ sơ được lựa chọn vào danh sách ngắn.
